??iftlerin ??ocuk sahibi olma arzular??na ve korunmadan d??zenli beraber olmalar??na ra??men (haftada ortalama 2-3 kez beraberlik) 12 ay i??erisinde gebelik elde edilememesine infertilite (k??s??rl??k) ad?? verilmektedir. Korunmadan beraber olan ??iftlerin %80???i ilk 12 ay i??erisinde %10???u ise 24 ay i??erisinde gebelik sa??lanmaktad??r.

??nfertilite %40 oran??nda erkek, %40 oran??nda kad??na ait nedenler ile ortaya ????kmaktad??r. ??iftlerin %20???de hem kad??na hem de erke??e ait fakt??rler birlikte bulunmaktad??r. Yine %15-30 oran??nda ise t??m ara??t??rmalara kar????l??k infertiliteyi a????klayabilecek bir neden bulunmamaktad??r.

Kad??na ait infertilite nedenleri nelerdir?

  • Yumurtlaman??n olmamas?? veya d??zensiz olmas??
  • Fallop t??plerin anormal veya kapal?? olmas??
  • Endometriozis
  • Uterus (rahim) i??indeki baz?? sorunlar

Yumurtlama Problemi

Genel olarak bak??ld??????nda yumurtlamaya ait problemler infertiliteye en s??k neden olan problemdir ve genelde hormonal bir dengesizli??in sonucu olarak ortaya ????karlar. S??k g??r??len sebepler aras??nda polikistik over hastal??????, prolaktin hormonun a????r?? salg??lanmas??, tiroit bezi ile ilgili problemler, a????r?? kilo al??m?? veya kayb?? ve stress gelmektedir.

Polikistik Over Hastal??????: S??k g??r??len ve yumurtal??k d??zeyine yak??n b??l??mde ??ok say??da k??????k kistin bulundu??u ve genelde adet d??zensizli??i, k??llanma ve kilo art?????? ile birlikte seyretmektedir. Polikistik over hastal?????? infertilitenin en ??nemli nedenlerinden biridir.

Prolaktin hormonu beyindeki hipofiz bezinden salg??lanmaktad??r. Bu hormonun as??l g??revi gebelikte g??????slerden s??t ??retilmesini sa??lamakt??r. Prolaktinin a????r?? salg??lanmas?? (hiperprolaktinom) yumurtlamay?? engelleyebilmekte ve g??????slerden s??t salg??lanmas??na (galaktore) neden olabilmektedir.

Tiroid bezinden salg??lanan (T3 ve T4) hormonlar??n yetersiz veya a????r?? salg??lanmas?? ??remeyi olumsuz etkileyen fakt??rlerdendir.

Stress, a????r?? kilo art?????? veya kayb?? gibi durumlarda ??remeyi sa??layan hormonlar??n normal salg??lanmas??n?? ve gebeli??i olumsuz etkiler.

T??plerin T??kal?? Olmas??

Fallop t??plerinin g??revi yumurtan??n ta????nmas?? ve dolay??s??yla d??llenmenin sa??lanmas??d??r. T??plerde meydana gelen ??e??itli derecelerdeki yap??????kl??klar ??remeyi etkilemektedir. Fallop t??plerindeki t??kan??kl??klar genital organlardan ge??en enfeksiyonlardan kaynaklanabilece??i gibi bat??n i??erisinde uygulanan operasyonlara ba??l?? olabilir. D???? gebelik t??plerin birine veya her ikisine zarar verebilir.

Endometriozis

Endometriozis uterus (rahim) i??ini d????eyen dokunun (endometrium) yumurtal??klarda veya kar??n duvar?? gibi ba??ka bir b??lgede bulunmas?? durumudur. Bu hastal??k yumurtal??klarda ??ikolata kisti olarak adland??r??lan kist olu??umlar??na yol a??maktad??r. Bu olu??umlar yumurtlamay?? negatif olarak etkileyebilmektedir. Yine bat??n i??erisinde yap??????kl??klara neden olarak t??plerlerin ge??irgenli??ini bozabilir.

Erke??e ait infertilite nedenleri nelerdir?

D??nya Sa??l??k Te??kilat?? kriterlerine g??re yap??lan sperm de??erlendirmesinde bir spermiograma normal denebilmesi i??in sperm say??s??n??n mililitrede 20 milyondan fazla, hareketlili??inin %50???nin ??st??nde ve en az %50???nin g??r??n??m olarak normal olmas?? gerekmektedir. Kruger kriterlerine g??re morfolojininde %14 ve ??st??nde olmas?? gerekmektedir.

A????klanamayan ??nfertilite

T??m ara??t??rmalara ra??men erkek ve kad??nda herhangi bir ??remeyi engelleyici fakt??r??n g??zlenmedi??i durumlarda gebeli??in sa??lanamamas??d??r.

??nfertil ??iftlerde Kad??n??n De??erlendirilmesi

Klini??imizde infertiliteye yol a??an nedenlere y??nelik ge??mi?? ile ilgili sorgulama sonras??nda sadece ??reme organlar??n??n de??il t??m a????dan de??erlendirilmesine y??nelik muayene ve ultrasonografi uygulan??r. Haz??rl??k a??amas?? baz?? kan tetkiklerini, k??lt??rleri, HSG ve hormon profilini i??ermektedir. Muayeneye rahim a??z?? hastal??klar??n??n tan??mlamas??n?? sa??layan pap smear testi ile ba??lan??r. ??Ultrasonografide uterus (rahim) ve yumurtal??klar??n yap??s?? de??erlendirilir ve ??zellikle over rezervinin de??erlendirilmesi tedavinin ba??ar?? ??ans??n??n belirlenmesinde ??nemli rol oynar.

Labratuvar ??ncelemeleri

Adetin ??????nc?? g??n??nde yap??lan hormon incelemeleri yumurtal??k rezervini ve hastal??klar??n tedavi esnas??nda uygulanacak ila?? uyar??s??n?? verecdk cevab??n de??erlendirilmesini olanak sa??lar. Adetin 3. g??n??nde yap??lacak testler:

  • (??strodiol)
  • TSH, serbest Tserbest T4
  • Prolaktin hormonu
  • DHEA, Progesteron, serbest testesteron

Gebelik haz??rl?????? yap??ld?????? i??in gebeli??i negatif etkileyebilecek baz?? viral hastal??klar??n ??nceden tan??mlanmas?? i??in baz?? kan tetkikleri bu esnada istenmelidir. Bu tetkikler:

  • Hbs-Ag
  • Anti Hbs
  • Toxoplasmosis IgM ve IgG
  • Rubella IgM ve IgG
  • CMV IgM ve IgG

Di??er inceleme y??ntemleri:

  • Histerosalpingogram
  • Histerosonografi
  • Histeroskopidir

??nfertil ??iftlerde erke??in de??erlendirilmesi

Spermiogram testinin daha do??ru bir sonu?? vermesi i??in erke??in bu testten 3-5 g??n ??nce cinsel perhize girmesi gerekmektedir. Spermiogram sonucunda problem ile kar????la????ld??????nda infertilite konusunda klini??imizde uzman ??rologlar taraf??ndan erke??in muayenesi sa??lanmaktad??r.

??nfertilite Tedavi Y??ntemleri

  1. Ovulasyon ind??ksiyonu
  2. Intra-uterin inseminasyon (IUI)
  3. In-vitro fertilizasyon (T??p Bebek)
  4. Intrasitoplasmatik sperm enjeksiyonu (mikroenjeksiyon-ICSI)

Ovulasyon Ind??ksiyonu

Kad??nda mevcut yumurtlama sorunlar??n??n giderilmesi amac?? ile ila?? kullan??larak folik??l (yumurta) geli??mesini ve ovulasyonu (yumurtlamay??) sa??lamak i??in uygulanan tedavidir. Normal ??artlarda her sa??l??kl?? kad??n ayda bir adet yumurta ??retmektedir. Ovulasyon ind??ksiyonu ile yumurta say??s?? ve kalitesi artt??rabilmektedir.

  • Klomifen sitrat tablet: Klomifen sitrat??n tedavi ??ncesinde ovulasyon meydana gelmeyen kad??nlar??n %75???inde yumurtlamay?? sa??lad?????? ve bunlar??n %35???inin gebe kald?????? bulunmu??tur.Adetin 2. Ve 3. g??n??nde ultrasonografi muayenesi ile overleri ve uterus de??erlendirildikten sonra adetin 5. G??n??nde klomifen sitrat ba??lan??r. Adetin 9.-11. ve 13. g??nlerinde ultrasonografi ile yumurtalar??n b??y??kl?????? ve say??s?? ve endometriumun kal??nl?????? de??erlendirilir. Yumurta belirli bir b??y??kl????e ula??t??????nda endometrium kal??nl?????? da yeterli ise yumurta ??atlat??larak beraberlik saatleri belirlenir.
  • Intra-uterin inseminasyon (A????lama): Semen ??rne??inin y??kanarak iyi hareketli spermlerin se??ilip uterus(rahim) i??erisine verilmesi i??lemidir. Bu y??ntemin ??zelli??i h??zl?? hareket eden sa??l??kl?? spermlerin se??ilmesi, spermlere zararl?? olan asit ortam??ndan uzakla??t??r??lmas??, spermin yumurtaya yak??n bir yere b??rak??lmas?? ve spermlere kad??n fallop t??plerine ula??ma ??ans?? verilmesidir. Bu i??lem ??ncesinde anne aday?? bir ??nceki follik??l takibine benzer bir y??ntem ile takip edilerek haz??rland??ktan sonra a????lama i??lemi ger??ekle??tirilir.??
  • In-vitro Fertilizasyon (T??p Bebek): Bu uygulama taraf??m??zdan t??p bebek merkezinde ger??ekle??tirilmektedir.??
  • Intrasitoplasmik Sperm Enjeksiyonu (mikroenjeksiyon-ICSI): Bu uygulama taraf??m??zdan t??p bebek merkezinde ger??ekle??tirilmektedir.