HSG nedir?

Histerosalpingografi (HSG) veya Türkçe deyişle rahim filmi jinekolojide rahim içinin ve kanallarının yapısal ve işlevsel özelliklerini incelemede kullanılan bir görüntüleme yöntemidir. İnfertilite (kısırlık) değerlendirilmesinde istenen temel testlerden birisidir. Bu tetkik sayesinde sperm ile yumurtaların birleşmesine engel olan tıkanıklık ya da döllenmiş yumurtanın rahim içine yerleşmesine engel olan rahim içi anomaliler saptanabilir.

HSG filmi kimlere çekilmelidir?

Korunmadan on iki ay boyunca düzenli beraberlikleri olan (ortalama haftada 2–3 kez) çiftler gebelik elde edememişler ise infertilite (kısırlık) olarak adlandırılır. Bu çiftlere ilk yapılması gereken testlerden biri HSG filmidir.

Tekrarlayan düşükleri olan kadınlarda rahimde doğumsal bir gelişim bozukluğunun olup olmadığının belirlenmesinde HSG filmi çekilmesi yararlı olacaktır.

HSG filmi ne zaman çekilebilir?

HSG filmi adet kanamasının bitmesini takip eden birkaç gün içerisinde uygulanır. Bunun nedeni adet esnasında özellikle rahim içi boşlukta bulunan kanamalı sıvının tüplerin veya karın boşluğunun içerisine dolmasına engel olmak ve olası bir gebelik var ise gebeliğe zarar vermemektir.

HSG filmi çekilmesi ağrılı bir işlem midir?

HSG filmi iyi şartlarda çekildiğinde ağrılı bir işlem değildir. Bir miktar karında gerginlik hissi yaratabilir ancak ağrıya hassas kadınlar uygulamadan 60 dakika önce basit ağrı kesiciler kullanırsa bu ağrıda engellenmiş olacaktır. Daha önce jinekolojik muayeneyi tamamlayamamış kişiler için çok azda olsa anestezi altında uygulanabilir. Ancak kendi deneyimimizde şimdiye kadar anestezi altında HSG çekmeye gerek kalmamıştır. Bunun için yapılacak işlem hastaya uygulama öncesinde ayrıntılı olarak anlatılır ve uygulama esnasında hastanın karşılaşabileceği tüm problemler basamak basamak hastaya bildirilir.

HSG filmi nerede çekilir?

HSG filmi bir görüntüleme merkezinde kadın hastalıkları ve doğum uzmanı ve radyoloji uzmanı eşliğinde çekilir. Hastanın anestezi alması gerekir ise bunun mutlaka hastane şartlarında olması gerekir ve ekibe bir anestezi uzmanı eklenir.

HSG filmi nasıl çekilir?

Hasta jinekolojik muayene pozisyonunda hazırlandıktan sonra ince bir kanül rahim içi boşluğuna yerleştirilir. Enjektör içerisindeki radyo-opak madde belli bir basınçta rahim içerisine yönlendirilir. Sıvı verilmesi esnasında skopi adı verilen yöntem ile ekranda sıvının geçişi takip edilirek belli aralıklar ile röntgen filmi çekilir. Ortalama dört adet röntgen filmi alınır ve uygulanan ışının dozu yüksek değildir.

HSG filmi çekimi esnasında veya sonrasında çıkacak sorunlar nelerdir?

Kullanılan kontrast maddelerin çok az da olsa alerjik reaksiyon yapma özelliği vardır. Bunun için alerjisi olanlar veya daha önce benzer deneyimi olan kadınların bu bilgiyi doktoru ile paylaşması gerekir.

Yine HSG filmi çekiminden sonra görülen komplikasyonlardan bir tanesi enfeksiyonlardır. Ancak bunun engellenmesi amacı ile antibiotik tedavisine gerek yoktur. Çünkü bu komplikasyona çok nadir olarak rastlanmaktadır.

HSG filmi sonuçları nasıl değerlendirilmelidir?

HSG filmi sonucunda kontrast maddenin tüm rahim içi kaviteyi dolduruyor ve tüplerden geçip karın boşluğuna yayılıyorsa HSG filmi normal olarak değerlendirilir. Ancak zaman zaman kontrast madde rahim içi boşluğunu doldurup çift taraflı olarak tüplerden geçmeyebilir. Bu bulgu her zaman tüplerin tamamen kapalı olduğu anlamına gelmez. Ağrı eşiği düşük olan kişilerde uygulama esnasında oluşan ağrı yine kontrast maddenin oluşturduğu reaksiyonda tüplerde spazma neden olabilir. Gerçekten de tamamen kapalı olarak değerlendirilen hastalar doğal yollarla gebe kalmışlardır. Aynı zamanda tüpleri kapalı olarak değerlendirilen kişilere yapılan laparoskopi esnasında tüplerin açık olduğu gözlenmiştir.

HSG filmi sonrasında gebelik oranları artar mı?

Bu görüntüleme yöntemi gebelik oranlarını arttırmak için uygulanmamaktadır. Burada amaç infertilite (kısırlık) nedenini açıklamaktır. Ancak HSG çekilmesi sonrasında doğal yollar ile oluşan gebelik oranında bir miktar artış olduğu gerçektir. Bunu uygulama esnasında verilen kontrast maddenin kısırlığa neden olan hafif yapışıklıkları açması ile açıklamak mümkündür.