Normal bir gebelikte fizyolojik ve hormonal olarak önemli bir takım değişiklikler oluşmaktadır. Gebelikte ortaya çıkan human korionik hormon (hCG) tiroid fonksiyon testlerini etkilemektedir. Gebelikte hCG zayıf tiroide dönüşür ve yüksek seviyedeki hCG birinci trimesterde (ilk 12 hafta) triot stimulating hormonun az miktarda düşüşüne neden olmaktadır ancak daha sonra gebelik boyunca normal seviyeye dönmektedir.

Östrojen serumdaki tiroit bağlayıcı protein miktarını artırmaktadır. Ancak, serbest hormon (proteine bağlanmamış aktif hormon) genellikle normal kalır. Eğer TSH, serbest T4 ve serbest T3 gebelik boyunca normal ise tiroit bezi fonksiyonu genellikle normaldir. Trioit bezinin büyüklüğünde gebelikte artış gözlenmektedir. Gebeliğe bağlı guatr genellikle iyot eksikliği olan bölgelerde gözlenmektedir.

Annenin tiroit fonksiyonları ile bebek arasında ilişki nedir?
İlk 10-12 gebelik haftasında tiroit hormon yapımında bebek tamamen anneye bağlıdır. İlk trimester sonunda bebeğin tiroit bezi tiroit hormonu üretmeye başlar. Fakat bebek yeterli tiroit hormonu için gerekli olan iyot alımı için anneye bağlı kalır. Dünya Sağlık Organizasyonu gebelikte yeterli tiroit hormonu salğılanabilmesi için günde 200 mikrogram iyot alımını önermektedir.

Gebelik ve Hipertiroidizm

Hipertiroidizmin (Graves Hastalığı) anneye riskleri nelerdir?

Grave’s hastalığı birinci trimesterde başlayabilir veya bilinen başka bir hastalığı olan kadınlarda alevlenebilir. Hipertriodizmin klasik semptomlarına ilave olarak tedavi edilmemiş hipertiroidizmi olan gebelerde erken doğum ve gebeliğin ciddi komplikasyonu olan preeklampsi ortaya çıkabilir. Buna ek olarak gebeler üçüncü trimesterde aktif Grave’s hastalığı olanlar tiroid fırtınası olarak bilinen çok ağır hipertiroidizm atağı geliştirme riski yüksektir.
Hipertiroidizmin bebeği nasıl etkiler?
Grave’s Hastalığı bebeği üç olası mekanizma ile etkileyebilir:

  1. Kontrol edilemeyen maternal hipertiroidizm fetal taşikardi (hızlı kalp atımı), gebelik haftasına göre düşük ağırlıklı bebek, erken doğum, ölü doğum ve olası doğumsal anomalilere yol açabilmektedir. Bu nedenle annedeki hipertiroidizmi tedavi etmek önemlidir.
  2. Grave’s hastalığı otoimmun bir hastalık olup tiroid bezini situmule eden immunoglobinlerin (TSI) üretimi sonucunda oluşmaktadır. Anne serumunda yüksek seviyede TSI olması üçüncü trimesterde bebekte hipertiroidizme neden olabilmektedir.
  3. Anti-tiroit tedavisi methimazole veya propylthiouracil ile yapılmaktadır. Bu iki ilaçta plasentayı geçerek bebekte guatra neden olabilir. Fakat yapılan son çalışmalar iki ilacında gebelikte kullanılmasının güvenli olduğu ve bebeğe zarar vermediği göstermiştir. Önerilen mümkün olan en düşük dozda bu ilaçların kullanılmasıdır.

Hipertiroidizm veya Grave’s Hastalığı olan gebeler için tedavi olasılıkları nelerdir?

Hafif hipertiroidizmi olanlar genellikle yakın takibe alınır ve ilaç tedavisiz gebeliklerini sağlıklı geçirebilirler. Hipertiroidizm anti-tiroit tedavi gerektirecek kadar ciddi olduğunda anti-tiroid ilaç tedavisi bir seçeneği sunulmaktadır. Tedavinin amacı serbest T4 ve serbest T3 seviyelerini normal seviyedetutmak için verilmektedir. Annede hipotiroidizm gelişmemesi için annenin tiroit fonksiyon testleri yakından izlenmelidir. Radio-aktif iyot gebelikte plasentaya geçerek bebeğin tiroit bezinden direkt olarak alındığı için kullanılması kontra-endikedir.

Gebelik ve Hipotiroidizm

Gebelikte hipotiroidizmin en sık nedenleri nelerdir?

Hipotiroidizmin en sık nedeni otoimmün hastalık olan Hashimoto tiroididir. Yaklaşık olarak kadınların %2,5’inde az olarak TSH seviyesinde yükselme olabilir.Hipotiroidizmin anneye riskleri nelerdir?

Yetersiz veya tedavi edilmemiş hipotiroidizm annede anemiye (kansızlık), kalp yetmezliğine, pre-eklampsi, plasental anormalliklere, düşük doğum ağırlıklı bebeklere ve doğum sonrası kanamalara neden olabilmektedir. Bu komplikasyonlar daha çok ciddi hipotiroidizmi olan gebelerde oluşmaktadır. Hafif hipotiroidizmi olan gebelerin birçoğunda bu bulgulara rastlanmaz veya gebeliğe bağlı oluşan semptomlar ile karıştırılabilinmektedir.Annedeki hipotiroidizmin bebeğe riskleri nelerdir?

Tiroit hormonu bebeğin beyin gelişimi için kritik bir hormondur. Hipotiroidizm ile doğan bebeklerde ciddi nörolojik ve gelişimsel defektlere neden olmaktadır. Eğer hipotiroidizm doğumdan hemen sonra tedavi edilir ise bu gelişimsel anomaliler büyük ölçüde önlenebilir.

Annedeki hipotiroidizm bebeğin beyin gelişimine etkileri konusu kesin netlik kazanmamıştır. Tedavi edilmemiş maternal hipotiroidizm bebekteki beyin gelişimini olumsuz etkileyebilmektedir. Fakat bütün gebe kadınların tiroid fonksiyonlarının taranması konusunda bir fikir birliği dünyada mevcut değildir. Bir grup doktor kadınlar gebe kalmadan önce veya gebe kaldıktan hemen sonra TSH ile tiroit fonksiyonlarının taramasını yapmaktadır. Eğer hipotiroidi mevcut ise tedavi dozu gebelikte arttırılması gerekebilir. Eğer TSH normal ise ileri bir tetkik ve tedaviye gerek yoktur.

Hipotiroidizmi olan kadınlar gebelikte nasıl tedavi edilmelidir?

Gebelikte hipotiroidizmin tedavisi erkekler ve gebe olmayan kadınlar ile aynıdır ve tiroit hormonu yeterli olarak tiroit hormonunun sentetik formu olan levothyroxine ile yerine konulur. Genellikle gebelikte levathyroxine ihtiyacı %25-50 artmaktadır. Tiroit fonksiyon testleri gebelik boyunca her 6-8 haftada bir yapılmalıdır. Demir tiroit emilimini azaltıldığı için tiroit ilaçları demir preparatları ile birlikte alınmamalıdır.