Gebeliğin 24. Haftasından sonra başlayan özellikle 28. Haftadan sonra artan el ve ayak şişmeleri sık karşılaşılan gebelik şikâyetlerindendir.
Genellikle gebeliğe bağlı hormonların vücutta su ve tuz tutmasına nedeniyle ortaya çıkar ve gebeliğin normal bulgularından kabul edilir. Gestasyonel ödem olarakta adlandırılan gebelerdeki bu el ve ayak şişmeleri, genellikle öğleden sonra ortaya çıkan, akşamları artan ve sabahları da kaybolan şikâyetler şeklindedirler.

Ayaklarda bilek ve altı, ellerde de elin üst kısmı ve parmaklar etkilenir. Normal kabul edilen bu durumun dışında, özellikle ayaklarda diz kapağının altına kadar yükselen ve basıldığında iz bırakan ödemleri önemsemek gerekmektedir. Çünkü, yüksek tansiyon ile seyreden ve idrarda protein kaybı bulgusu olan bu ödemler (halk arasında gebelik zehirlenmesi olarak adlandırılan) Preeklampsi hastalığının belirtisi olabilir, ve derhal doktorunuza bilgi vermeniz gerekir.

Gebelerdeki el ve ayak şişmeleri ayakta kalınma süresi uzadıkça ve veya bulunulan ortamlarda ısı artışı olduğunda daha çok görülür (özellikle yaz döneminde). Yine uzun süreli oturularak iş gören anne adaylarında da özellikle ayak şişmeleri artmaktadır.

Ayak şişmelerinin önlenmesinde, bacakların sık aralıklarla kalp seviyesine yükseltilmesi, sürekli yüksek ısıya maruz kalınmaması, zaman zaman tuz kısıtlaması yapılması ve uzun süreli oturarak iş yapan anne adaylarının da belli aralıklarda yürüyerek dolaşımının sağlanması önemlidir. Yine ellerdeki şişmeler için el ve ayaklarda şişme hissedildikten sonra yüzük kullanılmaması önerilir. Doğumu takip eden iki hafta içerisinde tüm bu şikâyetler gerileyecektir.